Hành trình Anh hùng và hành trình Khởi nghiệp

Joseph John Campbell (1904 – 1987) là một giáo sư Văn chương người Mĩ chuyên nghiên cứu về huyền thoại và tôn giáo. Ông chịu ảnh hưởng bởi Krishnamurti khi họ gặp nhau năm 1924 và vì thế chú tâm nghiên cứu tôn giáo Hindu cổ, điều đó cho phép ông có nhiều kinh nghiệm so sánh các quan niệm thần thoại giữa nhiều nền văn hóa. Tư tưởng chính của ông là “monomyth” – tạm dịch Độc Huyền – nghĩa là mọi huyền thoại dường như đều xuất phát từ một truyền thuyết duy nhất và kể với nhiều dị bản. Trong tác phẩm nổi tiếng nhất của ông xuất bản năm 1949 “The Hero with a Thousand Faces”, ông đã tóm lượt tư tưởng mình vào một giản đồ gọi là Hành trình Anh hùng – Hero’s journey – mà ông cho rằng đó chính là hành trình duy nhất mà mọi anh hùng đều phải trải qua trong huyền thoại. Tác phẩm của ông càng nổi tiếng khi đạo diễn George Lucas đã tán dương ông hết lời khi đã truyền cảm hứng làm nên tác phẩm điện ảnh nổi tiếng mọi thời Start Wars. Ngày nay, các nhà biên kịch phim Hollywood vẫn dùng Hành trình Anh hùng của ông để xây dựng kịch bản phim anh hùng cho họ.

Như khuyến dụ của Campbell, mọi anh hùng đều phải trải qua thử thách trước khi thành anh hùng thật thụ. Sáng lập khởi nghiệp cũng chính là một người anh hùng khi họ cũng phải trải qua hành trình tương tự trước khi thành công với công ty khởi nghiệp của mình. Hãy cùng xem qua hành trình anh hùng của nhà sáng lập khởi nghiệp.

Đời sống bình thường – Tiếng gọi phiêu lưu

Nửa trên của quả cầu hành trình chính là đời sống bình thường của người sáng lập khởi nghiệp trước khi khởi nghiệp. Anh ta/ chị ta có thể là bất kì ai bình thường trong mỗi chúng ta như một nhân viên văn phòng, nhân viên giao hàng, đầu bếp, kĩ sư hay mẹ bỉm sữa. Một ngày khác mọi ngày, anh ta/ chị ta nhận thấy một tiếng gọi phiêu lưu để làm những gì khác đi, tiếng gọi này có thể là một biến cố, một lời nhắc, một ý tưởng. Tuy nhiên giai đoạn này, cái bình thường diễn ra hằng ngày vẫn thắng thế và kéo anh ta/ chị ta về lại nhịp sống cũ.

Đời sống bình thường – Thử thách vượt ngưỡng

Khi lần đầu tiên bị phớt lờ, tiếng gọi phiêu lưu lại quay trở lại nhưng lần này mạnh hơn. Nó gây ra một ấn tượng hay tác động quá lớn lên sáng lập khởi nghiệp khiến cuộc sống thông thường bị xáo trộn. Gần như anh ta/ chị ta bị đạp cho một cái để phải thay đổi theo tiếng gọi từ trước. Lấy ví dụ một sáng lập dịch vụ chăm sóc sức khỏe có thể đã thấy hệ thống chăm sóc sức khỏe cần thay đổi tốt hơn từ lần đầu, tuy nhiên mãi khi chính mình hay người thân bị hệ thống chăm sóc sức khỏe công cộng không tốt gây ảnh hưởng thì động lực thay đổi mới lớn hơn. Lúc này, anh ta/ chị ta hạ quyết tâm với ý tưởng của mình.

Đời sống anh hùng – Luyện tập với đồng đội và sư phụ

Ngay sau khi vượt ngưỡng, anh ta/ chị ta đã dấn thân tuy nhiên kinh nghiệm là một con số không tròn trĩnh. Anh ta/ chị ta phải liên tục được thử thách nho nhỏ và thông qua đó tìm được đồng đội chung chí hướng và sư phụ hướng dẫn. Sư phụ chính là những người hiểu rất rõ thị trường, cách làm khởi nghiệp vì họ đã kinh qua rồi và truyền thụ lại cho ai trên con đường anh hùng của mình. Tại đây có một hình tượng là trao gươm báu, như rùa thần trao gươm cho vua Lê, đó chính là bí quyết để chinh phục thử thách mà sư phụ chỉ đưa ra khi thấy học trò xứng đáng.

Đời sống anh hùng – Tấn công quái thú

Sau khi đã luyện xong gươm báu và tìm được bạn đồng hành, đội ngũ sáng lập khởi nghiệp sẽ tấn công vào các quái thú. Đó là thuật ngữ chỉ những trở ngại khổng lồ cản trở sự thay đổi của ngành kinh doanh mà họ theo đuổi. Quái thú có thể chính là một công ty đối thủ đã quá lớn kiểm soát thị trường truyền thống; quái thú cũng có thể là qui định luật pháp chưa liên thông; quái thú cũng có thể là tâm lí hay hành vi tiêu dùng chưa sẵn sàng. Đến đây là một cuộc chiến ác liệt giữa anh hùng và quái thú. Có vài anh hùng sẽ hi sinh hay bỏ cuộc tại đây, họ dừng dự án và quay lại đời sống bình thường không phải anh hùng. Hoặc sau nhiều lần chết đi sống lại, họ tiêu diệt được quái thú và trở nên mạnh mẽ hơn. Một người anh hùng thật thụ sắp được ra đời.

Đời sống anh hùng – Vượt ngưỡng cái Tôi

Chiến thắng quái thú sinh ra kẻ thù mới cho anh hùng, đó chính là cái Tôi kiêu ngạo. Khi này theo định nghĩa của Campbell, anh ta/ chị ta vẫn chưa phải là một người anh hùng huyền thoại khi quá đề cao chiến thắng của mình. Nếu anh ta/ chị ta không thể thoát ra khỏi ảo ảnh của thành công nhỏ, thì hành trình đến đây dừng lại. Bạn chỉ là kẻ thắng một trận đấu nhỏ và không thể lớn tiếp. Để trở thành huyền thoại vô tiền khoáng hậu, anh hùng lúc này cần một giai đoạn vượt qua sự tự mãn để biết đem tiếp những thành công qua chu kì tiếp. Anh ta/ chị ta lại phải thấy mình chỉ mới đạt một mức đời sống bình thường mới cao hơn đời sống bình thường cũ. Một hành trình mới lại sẽ bắt đầu.

Đời sống anh hùng – Anh hùng với ngàn gương mặt

Phần trên đã điểm qua hành trình anh hùng mà mọi sáng lập khởi nghiệp rồi phải kinh qua. Mỗi một chu kì mở ra rồi khép lại với một sự trưởng thành mới của nhà khởi nghiệp. Hành trình cứ tiếp diễn. Tuy nhiên, anh hùng khi đã là anh hùng thì đã sẵn sàng để bước vào ngôi đền huyền thoại của Thánh thần. Hãy vững bước và bền chí trên hành trình anh hùng của chính mình

Xem thêm link phim diễn họa Hành trình anh hùng từ Ted-Ed:

https://www.youtube.com/watch?time_continue=96&v=Hhk4N9A0oCA

Leave a comment